2017 - 2018

VERSLAG 2017 - 2018

In 2018 werd gevierd dat de Slag bij Vlaardingen 1000 jaar daarvoor plaatsvond. Dirk III versloeg het leger van de Duitse keizer, zijn leenheer en zo werd Dirk heer en meester in zijn gebied. Dit wordt gezien als het begin de onafhankelijkheid van Holland. Bij de archeologische werkgroep Helinium ontstond in 2017 het idee om in navolging van het Tapijt van Bayeux, wat de Slag bij Hastings (Engeland) verbeeldt, een tapijt te maken over de Slag bij Vlaardingen.

Via Facebook en de lokale pers is in het voorjaar van 2017 een oproep gedaan om mee doen aan het project. In eerste instantie reageerden zo’n 60 personen. Uit die 60 personen is een kopgroep gevormd die in de zomer een projectplan heeft opgesteld. In november 2018 zijn we begonnen met borduren. De kopgroep koos het linnen, de wolsoorten en kleuren. Omdat bleek dat het niet mogelijk was de illustraties op het linnen te drukken, zijn de illustraties minutieus met behulp van een lichtbak op het linnen met potlood overgebracht.

Er is contact gezocht met KADE40, centrum voor kunst- en cultuureducatie te Vlaardingen, om het project te realiseren. Er was ruimte nodig en ook moesten er financiële middelen gevonden worden.

Uitgangspunt en inspiratiebron is het Tapijt van Bayeux. Historisch gezien zijn er diverse overeenkomsten. Beide veldslagen vonden plaats in de 11de eeuw en zijn van invloed geweest op de geschiedenis van Nederland respectievelijk Engeland. Het grote verschil is echter: Normandië veroverde Engeland en Holland werd onafhankelijk van de Duitse keizer. Het Tapijt van Bayeux is 70 meter lang. In het Archeologisch en Bouwhistorisch Depot van de gemeente Vlaardingen bevinden zich vier panelen over de Slag bij Vlaardingen en de periode vlak erna. Deze zijn in 2008 ontworpen door illustrator John Rabou ter gelegenheid van de tentoonstelling “Graven in Holland”. De panelen zijn elk één meter lang en 50 cm breed. Speciaal voor het evenement gaf hij toestemming de afbeeldingen te gebruiken. Informatie en inspiratie werd naast de al bestaande panelen ook gehaald uit contacten met vergelijkbare projecten zoals de Flevowand in Biddinghuizen met de geschiedenis van de Flevopolder. Ook werd via de mail met vergelijkbare projecten in Europa van gedachte gewisseld over de opzet.

De eerste steek werd gezet op 9 november 2017 bij KADE40. Iedere deelnemer moet voordat er aan de panelen op het Tapijt gewerkt mag worden eerst een proeflapje maken om de steken te oefenen. De gebruikte Bayeux steek is een onbekende steek. Aan één stuk linnen van anderhalve meter konden een paar borduursters tegelijk werken. Het borduren vond gedurende vier dagdelen per week plaats op de zolder van KADE40 aan de Westhavenkade te Vlaardingen. Een enkele keer werden tijdens evenementen borduursessies extern gehouden, bijvoorbeeld in Museum Vlaardingen.

Een stand van het Tapijt van Vlaardingen was op diverse bijeenkomsten vertegenwoordigd:
- De nieuwjaarsbijeenkomst 2018 op het Stadhuis van Vlaardingen;
- De tentoonstelling “Het Ontstaan van Holland” in het Provinciehuis te Den Haag;
- Tijdens de schoolvakanties is geborduurd in Museum Vlaardingen;
- De Lentemarkt 2018 op de Markt in Vlaardingen;
- De intocht van Dirk III op 9 en 10 juni 2018;
- De expositie en meet en greet in KADE40 rondom het Haring- en Bierfeest;
- 30 juni 2018 De Zomermarkt 2018 in Winkelcentrum De Loper in Vlaardingen, en
- Open Monumentendag september 2018 op de Markt bij de Grote Kerk.
Bij de Historische Vereniging Vlaardingen is een lezing gegeven.
Er zijn in diverse lokale media en regionale edities van grote landelijke bladen van aanvang af persberichten en interviews verschenen.

Het project kent ook een sociale component. Het borduren van het Tapijt is een groepsaangelegenheid. Niet alleen overtrof de deelname het ingeschatte aantal deelnemers, maar ook de saamhorigheid en het sociale netwerk wat ontstond toonde aan dat het project meer was dan alleen borduren. Kennis nemen van archeologie en geschiedenis door doelgroepen die normaal hier niet zo snel mee in aanraking komen. De deelneemsters kwamen voor een groot deel om te borduren, maar door regelmatig te vertellen over de slag en door het betrekken van de groep bij diverse Vlaardingen 1018 evenementen werd de kennis van historie vergroot. Om publiek tijdens evenementen te trekken, werd het project “Wild Borduren” opgezet. Zo kon men ook een steek op het Tapijt zetten zonder zich bij de borduurgroep aan te sluiten. Ruim 800 mensen maakten tijdens deze evenementen contact met de makers.

Eind van de zomer 2018 bleek dat het aantal enthousiaste borduursters de verwachting overtrof (circa 80) en daarmee de mogelijkheid om allen aan het beoogde bestaande Tapijt te werken. In overleg met de illustrator is toen besloten tussenstukken te maken voor de vier panelen en een vijfde paneel toe te voegen, zodat één lang tafereel ontstaat van 6 meter lengte. September 2018 is de Stichting Tapijt van Vlaardingen opgericht om zelfstandig subsidies aan te kunnen vragen. Sinds de zomervakantie wordt er niet meer geborduurd in KADE40, maar in een lokaal in zwembad De Kulk.

Het gehele borduurtraject 2017/2018 is gefilmd door Britt Planken. Door middel van filmpjes met de borduursters aan het werk en interviews wordt een beeld gegeven van de voortgang en werkwijze van het project. Deze film zal najaar 2018 vertoond worden aan een publiek van borduursters met familieleden en vrienden en alle overige betrokkenen bij het project.